Bloczki pod taras najczęściej rozstawia się co 50–60 cm w osi legara. Jest to odległość między punktami podparcia jednego legara, a nie odległość między legarami. Same legary zwykle układa się co 40–50 cm, zależnie od rodzaju deski, jej grubości i zaleceń producenta.
Rozstaw bloczków a rozstaw legarów
Bloczek fundamentowy stanowi punktowe podparcie dla legara. Jeśli legar ma długość 4 m, podpory rozmieszczone co 50 cm tworzą kilkanaście punktów podparcia na jego całej długości. Z kolei rozstaw legarów wyznacza odległość między sąsiednimi elementami konstrukcji, na których opierają się deski.
Te wartości trzeba dobierać razem. Zbyt rzadko ułożone legary powodują uginanie desek, a zbyt rzadko rozmieszczone bloczki sprawiają, że ugina się sam legar. W obu przypadkach może pojawić się klawiszowanie, czyli unoszenie końców desek lub ich naprzemienne uginanie przy obciążeniu.
Jaki rozstaw zastosować do rodzaju deski?
Drewno miękkie jest bardziej podatne na ugięcia niż drewno twarde, natomiast deski kompozytowe wymagają sztywnego i gęsto podpartego rusztu. Poniższe wartości są typowymi zakresami orientacyjnymi. Przy konkretnym systemie należy sprawdzić instrukcję producenta, zwłaszcza dla kompozytu.
| Typ deski | Rozstaw legarów | Rozstaw bloczków pod legarem |
|---|---|---|
| Drewno miękkie, na przykład sosna | 40–45 cm | 40–50 cm |
| Drewno twarde lub modrzew syberyjski | 40–50 cm | 50–60 cm |
| Deska kompozytowa | 30–40 cm | 40–50 cm |
Przy ciężkich meblach, dużym obciążeniu użytkowym, cienkich deskach albo legarach o niewielkim przekroju lepiej przyjąć mniejszy rozstaw. W konstrukcjach z podwójnym legarowaniem siatka podparcia może wyglądać inaczej, dlatego sam metraż tarasu nie wystarcza do obliczenia liczby bloczków.
Jeżeli taras jest wykończony modrzewiem syberyjskim, trzeba także zostawić szczeliny umożliwiające pracę drewna. Dla tego materiału często przyjmuje się około 6 mm dylatacji między deskami, choć ostateczny wymiar zależy od wilgotności desek i zaleceń producenta.
Jak przygotować podłoże pod bloczek?
Bloczek nie powinien stać bezpośrednio na trawie, humusie ani luźnej ziemi. Warstwa organiczna z czasem osiada, a wilgotny grunt może zmieniać objętość podczas zamarzania. Powoduje to nierównomierne podnoszenie lub zapadanie punktów podparcia.
Przygotowanie pojedynczego miejsca pod bloczek można wykonać w kilku etapach:
- Usuń darń, korzenie i warstwę humusu. W typowych warunkach wykonuje się wykop o głębokości około 25 cm, ale słaby lub nasypowy grunt może wymagać głębszej wymiany.
- Wyłóż dno geowłókniną, aby ograniczyć mieszanie się podsypki z gruntem rodzimym i przerastanie roślin.
- Wsyp piasek ze żwirem albo drobne kruszywo i zagęszczaj je warstwami. Pomocna będzie zagęszczarka spalinowa lub elektryczna.
- Ustaw bloczek na stabilnej, równej warstwie i wypoziomuj go względem pozostałych punktów podparcia.
- Ułóż podkładkę EPDM, gumową albo z papy między betonem a drewnem, a następnie zamontuj legar z zachowaniem zaplanowanego spadku.
Geowłóknina o gramaturze około 90–120 g/m² może ograniczyć migrację drobnych frakcji, ale nie zastępuje zagęszczenia. Sama włóknina położona na trawie nie tworzy stabilnej podbudowy.
Bloczek jest punktem podparcia, a nie głębokim fundamentem. Na gruncie nasypowym, gliniastym, podmokłym lub wyraźnie osiadającym konieczna może być wymiana gruntu albo zastosowanie stóp i słupków betonowych sięgających poniżej strefy przemarzania.
Dlaczego taras się ugina lub klawiszuje?
Najczęstsze problemy wynikają z połączenia zbyt rzadkiego rusztu i niestabilnego podłoża. Nie wystarczy ustawić bloczków w równych odstępach. Każdy punkt musi przenosić obciążenia na zagęszczony grunt, a cała konstrukcja powinna zachować możliwość odprowadzania wody.
Na błędy montażowe szczególnie wskazują:
- Zbyt rzadki rozstaw bloczków – legar ugina się między podporami, a deski pracują nierówno i mogą klawiszować.
- Brak zagęszczenia podłoża – bloczki osiadają w różnym tempie, co prowadzi do falowania tarasu.
- Brak spadku – woda zatrzymuje się pod deskami i przy legarach. Zwykle przyjmuje się około 1–3% spadku od ściany budynku.
- Brak dylatacji od ściany – konstrukcja może napierać na budynek. Należy zachować szczelinę zgodną z projektem i zaleceniami systemu, często około 10 mm.
- Bezpośredni kontakt drewna z betonem – wilgoć pozostaje przy legarze, co przyspiesza jego degradację.
Przy tarasie kompozytowym szczególne znaczenie ma rozstaw legarów. Deska może wyglądać na sztywną, ale nie zastąpi właściwego podparcia. Jeśli producent wymaga rozstawu 30–40 cm, ułożenie legarów co 50 cm może powodować ugięcia i skutkować utratą gwarancji.
Lista kontrolna przed rozpoczęciem montażu
Przed zakupem bloczków i legarów sprawdź najważniejsze założenia konstrukcji:
- Grunt został rozpoznany, a humus i darń usunięte.
- Podsypka pod bloczkami jest ułożona warstwami i dokładnie zagęszczona.
- Rozstaw bloczków wynosi zwykle 50–60 cm, a przy większym obciążeniu został odpowiednio zmniejszony.
- Rozstaw legarów dobrano do rodzaju i grubości deski.
- Zaplanowano spadek od budynku oraz odpływ wody spod tarasu.
- Między tarasem a ścianą pozostawiono dylatację.
Najbezpieczniejszym punktem wyjścia jest rozstaw bloczków co 50 cm w osi legara. Zakres 60 cm można stosować przy sztywnej konstrukcji i właściwie dobranym materiale, natomiast cienkie deski, kompozyt, ciężkie wyposażenie lub niepewne podłoże przemawiają za gęstszym podparciem.
