Metalowa złączka z gwintem 1/8 NPT na warsztatowym stole, ukazująca precyzyjne wykonanie i szczegółowy zarys gwintu.

Gwint 1/8 NPT – co to za rodzaj gwintu i jakie ma wymiary?

Autor: Sebastian Brzoza Opublikowano Czas czytania: 2 min

1/8 NPT to amerykański, rurowy gwint stożkowy (National Pipe Tapered). Oznaczenie „1/8” określa rozmiar nominalny rury, a nie rzeczywistą średnicę zewnętrzną gwintu. Dla tego rozmiaru wynosi ona około 10,29 mm.

Czym jest gwint 1/8 NPT?

NPT jest gwintem calowym o stożkowym kształcie. Średnica gwintu stopniowo zmniejsza się w kierunku końca złączki, a jego zarys ma kąt 60°. Taka geometria pozwala uzyskać szczelne połączenie przez wzajemny docisk zwojów gwintu.

Skrót NPT pochodzi od angielskiego określenia National Pipe Tapered. Rozmiar 1/8 nie oznacza średnicy mierzonej suwmiarką. Jest to wartość nominalna związana z rozmiarem rury, dlatego rzeczywisty wymiar zewnętrzny gwintu jest większy i wynosi około 10,29 mm.

Wymiary gwintu 1/8 NPT

Najważniejsze parametry tego gwintu przedstawia poniższa tabela:

Parametr Wartość
Rozmiar nominalny 1/8 cala
Liczba zwojów na cal 27 TPI
Skok gwintu około 0,94082 mm
Średnica zewnętrzna około 10,29 mm
Typ gwintu Stożkowy, zbieżność 1:16
Kąt zarysu 60°

Przewiń tabelę w bok →

Na co uważać przy łączeniu 1/8 NPT?

Najczęstszy błąd polega na pomyleniu NPT z gwintem walcowym, na przykład BSP. Sam rozmiar nominalny nie wystarcza do potwierdzenia zgodności. Standardy mogą różnić się kształtem, kątem zarysu i liczbą zwojów.

Przed montażem sprawdź następujące cechy:

  • NPT jest stożkowy, a nie równoległy na całej długości.
  • Gwint NPT ma kąt zarysu 60°, podczas gdy BSP ma 55°.
  • Rozmiar 1/8 NPT ma 27 zwojów na cal.
  • Elementów NPT i BSP nie należy łączyć na siłę, nawet gdy początkowo wydają się pasować.

Wkręcenie gwintu stożkowego w niekompatybilne, walcowe gniazdo może uszkodzić złączkę i spowodować nieszczelność. Jeśli gwint nie wchodzi swobodnie po kilku obrotach, przerwij montaż i ponownie sprawdź oznaczenie oraz standard obu elementów.

O autorze

Sebastian Brzoza

Majsterkowanie to moja pasja od lat - w warsztacie spędzam każdą wolną chwilę i wciąż szukam nowych projektów. Testuję narzędzia, sprawdzam różne techniki pracy i chętnie naprawiam sam to, co w domu przestaje działać. Piszę o tym, jak dobrać narzędzia do swoich potrzeb, jak bezpiecznie z nimi pracować i dbać o nie, a także jak krok po kroku wykonać prace wykończeniowe i własne projekty. Chcę pokazać, że z odrobiną wiedzy i cierpliwości wiele rzeczy można zrobić samodzielnie.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również