Gont bitumiczny układa się na równym, sztywnym i suchym poszyciu, zaczynając od okapu i prowadząc kolejne rzędy w stronę kalenicy. O trwałości pokrycia decydują dokładne wytyczenie rzędów, przesunięcie około 16,5 cm, właściwe przybicie gwoździ oraz montaż w temperaturze zalecanej przez producenta.
Jak przygotować dach pod gont?
Gont bitumiczny jest lekki i elastyczny, dlatego sprawdza się na wielu dachach o nieskomplikowanej konstrukcji. Nie układa się go jednak bezpośrednio na krokwiach ani na nierównych deskach. Potrzebne jest pełne poszycie z desek, płyt OSB lub innego materiału przewidzianego w projekcie i instrukcji producenta.
Najczęściej zaleca się montaż na połaci o nachyleniu co najmniej 12–15 stopni. Dokładna wartość zależy od konkretnego systemu. Przy mniejszym spadku rośnie ryzyko zalegania wody, dlatego należy sprawdzić kartę techniczną wybranego gontu. Poszycie musi być stabilne, równe, suche i czyste. Trzeba też zapewnić przepływ powietrza pod pokryciem, z wlotem w okapie i wylotem w pobliżu kalenicy, jeśli wymaga tego konstrukcja dachu.
Przed rozpoczęciem prac sprawdź stan połaci według poniższej listy:
- Poszycie jest suche i nie ma śladów zawilgocenia.
- Powierzchnia jest równa, bez wystających gwoździ, pęcherzy i ugięć.
- Usunięto kurz, piasek, mech, grzyby oraz inne zanieczyszczenia.
- Deski lub płyty mają wystarczającą nośność dla gwoździ dekarskich.
- Obróbki przy okapie, krawędziach, kominach i innych detalach są sprawne.
- Wentylacja połaci nie zostanie zasłonięta przez nowe pokrycie.
Narzędzia i materiały do montażu
Do ułożenia gontu nie potrzebujesz ciężkiego sprzętu, ale wszystkie narzędzia powinny być przygotowane przed wejściem na dach:
| Narzędzie lub materiał | Zastosowanie |
|---|---|
| Młotek dekarski | Wbijanie gwoździ i drobne prace przy poszyciu |
| Nożyk dekarski lub tapicerski | Cięcie gontów i dopasowywanie elementów |
| Sznurek murarski i marker | Wyznaczanie prostych linii pomocniczych |
| Miarka | Kontrola przesunięć i wymiarów |
| Ocynkowane gwoździe dekarskie | Mocowanie gontów do poszycia |
| Klej bitumiczny | Uszczelnianie wybranych detali zgodnie z instrukcją systemu |
Gwoździe powinny mieć odporność na korozję, odpowiednią długość i szeroką główkę. Parametry elementów mocujących dobierz do grubości poszycia oraz zaleceń producenta. Nie zakładaj, że te same gwoździe będą właściwe dla każdego typu gontu.
Jak zamontować gont na dach krok po kroku?
Przed rozpakowaniem materiał przechowuj poziomo, w zadaszonym i wentylowanym miejscu. W trakcie układania mieszaj gonty z kilku paczek, najlepiej pięciu lub sześciu. Dzięki temu ewentualne różnice odcieni i posypki nie będą widoczne w postaci wyraźnych pasów na dachu.
Prace wykonuj przy suchej pogodzie. Klej znajdujący się na gontach potrzebuje ciepła, aby się aktywować i połączyć sąsiednie elementy. Minimalna temperatura montażu często wynosi około 5–10°C, lecz wiążąca jest instrukcja konkretnego produktu. Przy chłodzie samoprzylepne paski mogą nie związać prawidłowo.
- Wyznacz linie pomocnicze. Zaznacz poziome linie równoległe do okapu oraz pionowe linie kontrolne. Ułatwią zachowanie prostego przebiegu rzędów i właściwego przesunięcia.
- Wykonaj pas startowy. Przy okapie ułóż pas początkowy z elementów systemowych albo z gontów przyciętych zgodnie z instrukcją. Powinien tworzyć szczelne podparcie dla pierwszego rzędu właściwego. Jeśli nie stosujesz okapników krawędziowych, boczna krawędź gontu powinna wystawać poza krawędź dachu w zakresie przewidzianym przez producenta, zwykle około 1–2,5 cm.
- Przybij pas startowy. Łączniki umieszczaj w strefie wskazanej przez producenta, zwykle kilka centymetrów od krawędzi okapu. Główki gwoździ muszą przylegać do powierzchni, ale nie mogą jej rozcinać.
- Ułóż pierwszy rząd gontów. Zacznij od całego elementu i ustaw go zgodnie z pasem startowym oraz wyznaczonymi liniami. Gont powinien przykrywać łączniki znajdujące się w niższym rzędzie.
- Zachowaj przesunięcie rzędów. Kolejne pasy układaj z przesunięciem około 16,5 cm, o ile taka wartość wynika z instrukcji danego wzoru. W typowym układzie kolejne elementy przycina się stopniowo, aby spoiny nie wypadały jedna nad drugą. Po sześciu rzędach schemat zwykle zaczyna się od początku.
- Mocuj każdy gont w wyznaczonej strefie. Liczba gwoździ zależy od produktu i nachylenia połaci. Wbijaj je prostopadle do poszycia, tak aby przeszły przez gont i dobrze zakotwiły się w podłożu.
- Obrabiaj krawędzie i detale. Przy wiatrownicach, kominach, oknach dachowych i lukarnach docinaj materiał bez tworzenia szczelin. Połączenia z obróbkami blacharskimi uszczelniaj wyłącznie w sposób przewidziany dla danego systemu.
- Wykończ kalenicę. Gąsiory możesz wykonać z odpowiednio przyciętych gontów albo zastosować gotowe elementy systemowe. Układaj je przeciwnie do dominującego kierunku wiatru i mocuj dłuższymi gwoździami, jeśli wymaga tego konstrukcja. Nie zaginaj arkuszy na kalenicy, ponieważ może to uszkodzić ich warstwy.
Nie przybijaj gontu zbyt płytko ani zbyt głęboko. Zbyt płytko wbity gwóźdź może nie utrzymać pokrycia, a zbyt głęboko wbity uszkodzi powierzchnię i osłabi szczelność. Główka powinna równo dociskać materiał.
Przy temperaturze niższej niż zalecana przez producenta klej może nie aktywować się samoczynnie. Niektóre instrukcje przewidują wtedy usunięcie folii ochronnej z pasków klejowych lub ręczne podklejenie wskazanych miejsc, ale nie wolno robić tego automatycznie. Sposób postępowania zależy od konkretnego gontu.
Czy można położyć nowy gont na stary?
Renowacja przez ułożenie nowej warstwy jest możliwa tylko wtedy, gdy stare pokrycie i poszycie są stabilne. Nowy gont nie naprawi zgnilizny, ugiętej konstrukcji ani nieszczelnych obróbek. Dodatkowa warstwa zwiększa też obciążenie dachu, więc przed pracą trzeba ocenić nośność konstrukcji.
Nałożenie nowego pokrycia może być brane pod uwagę, gdy:
- stara warstwa jest płaska i nie ma zwiniętych krawędzi ani dużych pęcherzy,
- deski lub płyty pod spodem są suche, mocne i pozbawione oznak gnicia,
- konstrukcja dachu wytrzyma dodatkowe obciążenie,
- istniejące gonty są dobrze związane z podłożem, a wystające elementy można poprawić,
- nowe gwoździe będą miały wystarczające zakotwienie w poszyciu,
- można wymienić zużyte obróbki, uchwyty i elementy wentylacji.
Przed renowacją oczyść dach z mchu i zabrudzeń, przybij odstające narożniki oraz usuń lub popraw krzywo wbite gwoździe. Jeśli widoczne są ugięcia, wilgoć albo zgnilizna, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zerwanie starego pokrycia i naprawa podłoża. Przy skomplikowanych detalach, kominach i połaciach z problemami konstrukcyjnymi prace powinien ocenić dekarz.
Kontrola dachu po montażu
Po zakończeniu prac sprawdź ciągłość pokrycia, mocowanie gąsiorów, krawędzie oraz miejsca wokół przejść dachowych. Nie chodź po gontach bez potrzeby, szczególnie w chłodny dzień, gdy materiał jest mniej elastyczny. Regularne przeglądy pozwalają szybko wykryć poluzowane elementy, ubytki posypki, mech lub ślady podciekania. Starannie przygotowane poszycie, właściwa temperatura i dokładne przybijanie mają większy wpływ na trwałość dachu niż samo tempo układania.
