Prosty stojak na wiertła zrobisz z kawałka deski, sklejki albo kilku ścinków drewna. Najważniejsze są dobrze rozplanowane otwory oraz ich nieprzelotowa konstrukcja, dzięki której wiertła nie wypadają podczas przenoszenia. Zostaw też niewielki luz – otwór powinien być zwykle o 0,5–1 mm większy od średnicy wiertła.
Dlaczego warto zrobić stojak na wiertła?
Wiertła wrzucone luzem do skrzynki uderzają o siebie i o inne metalowe narzędzia. Z czasem mogą pojawić się wyszczerbienia, zgięcia albo bicie utrudniające precyzyjne wiercenie. Osobne miejsca ograniczają ten kontakt, a przy okazji pozwalają szybko znaleźć potrzebną średnicę.
Do wykonania stojaka nie potrzebujesz specjalnych materiałów. Wystarczą deski, klocki lub sklejka pozostałe po innych pracach. Taki organizer można dopasować do liczby wierteł, ich długości oraz miejsca dostępnego na stole albo półce warsztatowej.
Materiały i planowanie układu
Najpierw zgromadź cały zestaw wierteł, który ma trafić do stojaka. Nie zaczynaj wiercenia na podstawie kilku najczęściej używanych sztuk, bo później może zabraknąć miejsca na większe średnice lub dłuższe narzędzia. Przygotuj:
- Deski, klocki albo sklejkę na podstawę, boki i ewentualne półki.
- Wkręty lub klej do drewna do połączenia elementów.
- Wiertarkę oraz wiertła odpowiadające średnicom otworów.
- Cały zestaw wierteł do sprawdzenia średnic i długości.
Rozłóż wiertła na stole i pogrupuj je według średnicy. Cieńsze możesz ustawić w jednym rzędzie, a większe w osobnym, niższym poziomie. Dłuższe wiertła wymagają głębszej podstawy albo większego odstępu od górnej krawędzi. Zostaw również wolne miejsca na nowe narzędzia.
Wiertła piórowe zajmują więcej przestrzeni niż klasyczne wiertła spiralne. Najlepiej zaplanować dla nich osobną półeczkę, szufladkę lub szeroką komorę, zamiast wciskać je do małych, okrągłych otworów.
Jak zrobić stojak na wiertła krok po kroku?
- Przytnij elementy. Dopasuj długość podstawy do liczby wierteł i przygotuj boczne klocki albo ścianki. Jeśli stojak ma mieć kilka poziomów, sprawdź, czy najwyższe wiertła nie będą zahaczały o półkę nad nimi.
- Złóż konstrukcję na sucho. Ustaw deski i klocki bez klejenia, a następnie przyłóż wiertła w planowanych miejscach. Na tym etapie łatwo zmienić rozstaw i wykryć brak przestrzeni.
- Połącz elementy. Wkręty pozwalają szybko zbudować stojak i w razie potrzeby rozebrać go do poprawki. Klejenie daje równie trwałe połączenie, ale wymaga unieruchomienia elementów do czasu związania kleju. Przy wkrętach dobrze jest wcześniej wykonać otwory prowadzące, aby drewno nie pękło.
- Przenieś układ otworów. Zaznacz środki punktakiem, ołówkiem albo cienkim wiertłem. Zachowaj odstępy, które pozwolą swobodnie chwycić każde wiertło. Cieńsze narzędzia mogą być ustawione gęściej, lecz nie powinny stykać się łbami ani ostrzami.
- Dobierz średnicę otworów. Dla wiertła o średnicy 6 mm przygotuj otwór około 6,5–7 mm. Taki luz ułatwi wkładanie i wyjmowanie, ale nie powinien być tak duży, by narzędzie swobodnie przechylało się w stojaku.
- Wywierć otwory na określoną głębokość. Użyj ogranicznika głębokości, pierścienia na wiertle albo kawałka taśmy przyklejonej w miejscu, do którego ma dojść wiertło. Przed rozpoczęciem sprawdź na odpadzie, czy ustawiona głębokość utrzymuje się przy każdym otworze.
- Wygładź krawędzie i sprawdź działanie. Usuń zadziory papierem ściernym, włóż wszystkie wiertła i oceń, czy można je łatwo wyjąć. Jeśli któreś miejsce jest zbyt ciasne, rozwierć je niewielkim stopniem zamiast wciskać narzędzie na siłę.
Ostrzeżenie: otwory powinny być nieprzelotowe. Jeśli przewiercisz podstawę na wylot, wiertła będą wypadały od spodu przy podnoszeniu albo przesuwaniu stojaka. Dno otworu musi zatrzymywać trzpień wiertła, dlatego głębokość wiercenia trzeba kontrolować szczególnie przy cienkiej desce.
Triki przy nietypowych wiertłach
Nie zawsze masz wiertło o średnicy idealnie pasującej do planowanego otworu. Przykładowo, dla wiertła 16 mm przydałby się otwór około 16,5–17 mm, ale taki rozmiar może nie występować w posiadanym zestawie. W takiej sytuacji można użyć regulowanego rozwiertaka, otwornicy lub stopniowo powiększyć otwór innym narzędziem. Trzeba robić to ostrożnie, aby nie uzyskać zbyt luźnego gniazda.
Wiertła piórowe najlepiej przechowywać płasko albo w szerokich, płytkich przegródkach. Prosta szufladko-półeczka ze sklejki może zostać dołączona do najniższego poziomu stojaka. Dzięki temu nie trzeba przebudowywać całej konstrukcji, gdy przypomnisz sobie o narzędziach pominiętych podczas pierwszego planowania.
Przed wykonaniem otworów sprawdź jeszcze następujące punkty:
- Wszystkie posiadane wiertła zostały rozłożone i uwzględnione w projekcie.
- Każdy otwór ma średnicę większą od średnicy przeznaczonego do niego wiertła o około 0,5–1 mm.
- Najdłuższe wiertła mają wystarczająco dużo miejsca nad podstawą i nie kolidują z półkami.
- Został zapas wolnych miejsc na nowe narzędzia oraz przestrzeń na wiertła piórowe.
Najczęstsze błędy są łatwe do naprawienia, jeśli wykryjesz je przed wierceniem całej serii. Brak miejsca oznacza konieczność ponownego rozplanowania, a zbyt ciasny otwór można powiększyć. Znacznie trudniej poprawić podstawę, w której wykonano otwory przelotowe, dlatego kontrola głębokości powinna być pierwszym etapem próby na materiale odpadowym.
Stojak z kilku kawałków drewna nie musi wyglądać dekoracyjnie. Ma przede wszystkim chronić wiertła, utrzymywać je w pionie i skracać czas szukania właściwego rozmiaru. Dobre rozplanowanie oraz nieprzelotowe otwory są ważniejsze niż wykończenie powierzchni.
