Oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu technicznego

Masz na biurku zawiadomienie PB-12 i zastanawiasz się, jak wypełnić do niego wszystkie załączniki? W tym krótkim poradniku znajdziesz wyjaśnienie, czym jest oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu technicznego i kiedy trzeba je złożyć. Dzięki temu łatwiej przygotujesz dokumenty wymagane przez organ administracji architektoniczno‑budowlanej.

Co to jest oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu technicznego?

Oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu technicznego to pisemne potwierdzenie, że projekt techniczny został opracowany zgodnie z przepisami, normami oraz decyzją o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniem. Dokument składa każdy projektant, który brał udział w przygotowaniu projektu technicznego, a także każdy projektant sprawdzający, jeżeli przepisy wymagają sprawdzenia danej części projektu. Taki formularz widnieje w zestawie wzorów wynikających z ustawy Prawo budowlane obok druków PB‑1, PB‑2, PB‑3 czy PB‑12.

Oświadczenie nie jest tylko formalnością. Podpis projektanta oznacza przyjęcie osobistej odpowiedzialności za to, że projekt spełnia wymagania konstrukcyjne, pożarowe, sanitarne i inne wynikające z przepisów techniczno‑budowlanych. Organ administracji budowlanej, przed przyjęciem zawiadomienia o rozpoczęciu robót lub innych dokumentów, musi mieć potwierdzenie, że dokumentacja techniczna ma właściwą jakość i została przygotowana przez osoby z uprawnieniami.

Projekt techniczny a projekt budowlany

Po nowelizacji Prawa budowlanego z 19 września 2020 r. wyraźnie rozdzielono projekt budowlany i projekt techniczny. Część budowlana służy głównie do uzyskania pozwolenia na budowę lub przyjęcia zgłoszenia przez urząd. Zawiera projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno‑budowlany oraz wymagane opinie i uzgodnienia. Projekt techniczny, przygotowywany często w późniejszym etapie, zawiera natomiast rozwiązania materiałowe, obliczenia konstrukcyjne, szczegółowe rysunki instalacji i detali budowlanych.

W praktyce oznacza to, że organ wydający pozwolenie na budowę może zatwierdzić pzt i pab, a dopiero przed rozpoczęciem robót inwestor i projektant przedkładają pełny projekt techniczny wraz z oświadczeniem o jego sporządzeniu. Stworzenie osobnego druku dla tego oświadczenia miało uporządkować obieg dokumentów i jasno pokazać, kto był autorem konkretnej części projektu, na przykład konstrukcji, instalacji sanitarnych czy elektrycznych.

Rola projektanta i projektanta sprawdzającego

W treści wzorów dokumentów można znaleźć zapis, że obowiązek złożenia oświadczenia spoczywa na każdym projektancie i każdym projektancie sprawdzającym, który podpisuje się na projekcie technicznym. Nie wystarczy więc jedno zbiorcze oświadczenie biura projektowego. Każda osoba, która figuruje na rysunkach i w opisie jako projektant lub sprawdzający, powinna złożyć własny formularz dotyczący swojej części dokumentacji.

Oświadczenie sporządzone przez danego projektanta dotyczy wyłącznie zakresu, za który ta osoba odpowiada. Jeżeli jedna osoba opracowała projekt architektoniczny, a inna konstrukcję, to każda z nich potwierdza zgodność z przepisami tylko w swoim zakresie. Taki podział jasno pokazuje, który specjalista odpowiada za konkretny fragment projektu technicznego i ułatwia organowi weryfikację uprawnień oraz ewentualną korespondencję na etapie procedury.

Każdy projektant i każdy projektant sprawdzający, który podpisał projekt techniczny, składa osobne oświadczenie dotyczące przygotowanej lub sprawdzonej przez siebie części dokumentacji.

Kiedy trzeba złożyć oświadczenie projektanta?

Oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu technicznego zgodnie z przepisami pojawia się głównie przy dokumentach związanych z rozpoczęciem robót budowlanych oraz przy inwestycjach realizowanych według znowelizowanych przepisów obowiązujących od 19 września 2020 r. Wzory druków dostępne są m.in. na platformie e‑Budownictwo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego oraz na stronach starostw i urzędów miast. Wśród nich znajdziesz osobny formularz oświadczenia projektanta i projektanta sprawdzającego.

Nie każda inwestycja wymaga dołączenia projektu technicznego już na etapie pozwolenia. Przy części przedsięwzięć wystarczy projekt budowlany, jednak przed zgłoszeniem startu robót inwestor musi już posiadać pełną dokumentację techniczną i wykazać to przed organem. Właśnie wtedy sięga się po omawiane oświadczenie.

Zawiadomienie o rozpoczęciu robót PB-12

Najczęściej oświadczenie projektanta składa się razem z zawiadomieniem o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych PB‑12. Przepisy wymagają, aby do takiego zawiadomienia dołączyć m.in. kserokopię pozwolenia na budowę lub potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia oraz zestaw oświadczeń dotyczących dokumentacji i organizacji robót. Wśród tych załączników znajduje się właśnie oświadczenie projektanta i projektanta sprawdzającego o sporządzeniu projektu technicznego zgodnie z prawem.

Do PB‑12 organ często sugeruje, aby inwestor podał również numer telefonu kontaktowego swój lub pełnomocnika. Ułatwia to szybkie wyjaśnienie drobnych wątpliwości dotyczących treści oświadczenia albo brakujących załączników. Jeśli w dokumentach pojawi się nieścisłość, urząd może szybciej poprosić o uzupełnienie, zamiast od razu wzywać pisemnie i wstrzymywać bieg sprawy.

Przypadki z art. 34 ust. 3b Pb

Osobną kategorię stanowi oświadczenie projektanta o braku wymagalności PAB i PT, o którym mowa w informacji dotyczącej formularzy. Dotyczy ono wyłącznie sytuacji opisanych w art. 34 ust. 3b Prawa budowlanego. W takich przypadkach przepisy zwalniają inwestora z obowiązku sporządzania projektu technicznego lub projektu architektoniczno‑budowlanego w pełnym zakresie, a projektant potwierdza to w specjalnym oświadczeniu.

Takie rozwiązanie nie występuje często, jednak bywa przydatne przy prostszych zamierzeniach, gdzie ustawodawca dopuścił ograniczenie zakresu dokumentacji. Projektant musi wtedy bardzo jasno wykazać, że inwestycja rzeczywiście mieści się w ramach przewidzianych w art. 34 ust. 3b. W przeciwnym razie organ może wezwać do uzupełnienia brakujących części projektu lub zakwestionować możliwość realizacji robót na uproszczonych zasadach.

Zamierzenia realizowane na starych zasadach

W informacjach urzędowych pojawia się rozróżnienie na druki obowiązujące po nowelizacji z 19 września 2020 r. oraz na formularze używane dla inwestycji realizowanych na zasadach dotychczasowych. Dla tych starszych zamierzeń przewidziano osobną zakładkę z drukami „PRZED nowelizacją Prawa budowlanego”. Oznacza to, że sposób dokumentowania projektów i oświadczeń może się różnić w zależności od daty złożenia wniosku o pozwolenie na budowę lub zgłoszenia.

Jeżeli inwestycja ruszyła na podstawie przepisów sprzed nowelizacji, urząd może wymagać innych załączników, a część nowych formularzy, w tym aktualnego oświadczenia o sporządzeniu projektu technicznego, nie będzie stosowana. Warto wtedy sięgnąć po właściwy zestaw druków i upewnić się w starostwie, które załączniki odnoszą się do danego trybu prowadzenia inwestycji.

Jak wypełnić oświadczenie projektanta krok po kroku?

Samo oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu technicznego zgodnie z przepisami ma z reguły prostą strukturę, ale wymaga starannego uzupełnienia danych. Formularze różnią się nieco w zależności od urzędu, jednak podstawowe elementy są podobne. Projektant powinien podać swoje dane identyfikacyjne, numer uprawnień, określenie części projektu technicznego i jednoznacznie stwierdzić, że projekt sporządzono zgodnie z obowiązującym prawem.

W wielu starostwach stosuje się ujednolicone wzory dokumentów, w tym oświadczeń. Dzięki temu łatwiej przeanalizować, czego oczekuje urząd. Typowe oświadczenie projektanta będzie zawierało kilka stałych części, które warto omówić kolejno:

• dane osobowe projektanta, w tym imię, nazwisko oraz adres do korespondencji,
• informacje o posiadanych uprawnieniach budowlanych wraz z numerem i zakresem specjalności,
• dokładne określenie inwestycji, której dotyczy projekt techniczny, na przykład numer i rodzaj pozwolenia na budowę, adres inwestycji,
• wskazanie zakresu opracowanego lub sprawdzonego projektu technicznego, na przykład konstrukcja, instalacje sanitarne, instalacje elektryczne,
• treść oświadczenia o zgodności projektu technicznego z przepisami, normami oraz decyzją administracyjną,
• datę i własnoręczny podpis projektanta albo projektanta sprawdzającego.

Wzory publikowane przez GUNB i urzędy zawierają zwykle gotową treść oświadczenia, w której projektant uzupełnia jedynie dane indywidualne. Trzeba przy tym uważać, aby nazwa inwestycji, numer pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i określenie zakresu prac pokrywały się ze stanem faktycznym oraz pozostałymi dokumentami. Rozbieżności między nazwą w pozwoleniu a opisem w oświadczeniu często prowadzą do wezwań o wyjaśnienia.

Jakie błędy przy oświadczeniu projektanta pojawiają się najczęściej?

Przy składaniu dokumentów typu PB‑12, PB‑16 czy PB‑17 inwestorzy i projektanci mierzą się z dużą liczbą formularzy. Nietrudno wtedy o pomyłkę w jednym z załączników. Dotyczy to szczególnie oświadczeń projektanta, bo każdy błąd w danych może opóźnić możliwość rozpoczęcia robót lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Część usterek wynika z pośpiechu, inne z korzystania ze starych wzorów lub nieaktualnych informacji.

W praktyce urzędnicy wskazują, że powtarzają się pewne grupy nieprawidłowości. Czasem wystarczy brak podpisu, innym razem problemem jest niewłaściwy zakres oświadczenia albo brak jednoznacznego wskazania, do jakiego pozwolenia na budowę i jakiej części projektu odnosi się dokument. Warto więc sprawdzić kilka podstawowych elementów przed złożeniem oświadczenia, bo poprawki po wszczęciu procedury bywają uciążliwe.

Niepełne dane identyfikacyjne

Jednym z częstych błędów jest wpisanie tylko części danych projektanta lub pominięcie numeru uprawnień. Organy administracji budowlanej muszą mieć możliwość szybkiej weryfikacji, czy osoba podpisująca projekt techniczny faktycznie posiada stosowne uprawnienia w wymaganej specjalności. Brak numeru decyzji o nadaniu uprawnień albo niepełny opis specjalności może skutkować wezwaniem do uzupełnienia, a w skrajnych przypadkach zakwestionowaniem ważności oświadczenia.

Problemy pojawiają się także, gdy w oświadczeniu widnieją inne dane niż w projekcie lub w głównym wniosku, na przykład inny adres do korespondencji czy odmienna forma nazwiska. Takie drobiazgi powodują wątpliwości, czy na pewno chodzi o tę samą osobę, która podpisała dokumentację. Dobrą praktyką jest przygotowanie danych projektanta w jednym miejscu i konsekwentne kopiowanie ich do wszystkich formularzy, w tym do oświadczeń, zgłoszeń i wniosków.

Niedokładne określenie zakresu projektu technicznego

Druga grupa błędów dotyczy niewłaściwego określenia zakresu, którego dotyczy oświadczenie. Zdarza się, że projektant wpisuje zbyt ogólny opis, podczas gdy dokumentacja została podzielona na kilka części, na przykład architekturę, konstrukcję i instalacje. Wówczas trudno ustalić, czy dana osoba odpowiada tylko za konstrukcję, czy za całość rozwiązań technicznych. Organ może wtedy poprosić o doprecyzowanie lub dołączenie osobnych oświadczeń dla pozostałych części projektu.

Mylenie zakresu bywa też problemem przy inwestycjach wielobranżowych, gdzie działa wielu specjalistów. Jeżeli jedna osoba przez nieuwagę wpisze w swoim oświadczeniu całość projektu, choć opracowała tylko instalacje, może powstać niepotrzebne zamieszanie w podziale odpowiedzialności. Dlatego przy większych przedsięwzięciach warto przygotować wewnętrzne zestawienie, kto odpowiada za który fragment, i odnieść to wprost do treści oświadczeń projektantów.

Żeby uniknąć takich sytuacji, dobrze jest przed podpisaniem formularza przejść krótką listę kontrolną związaną z treścią oświadczenia:

• czy w oświadczeniu wskazano dokładnie tę inwestycję, która widnieje w pozwoleniu lub zgłoszeniu,
• czy opis zakresu prac pokrywa się z rzeczywistą specjalnością projektanta,
• czy inwestycja wymaga udziału projektanta sprawdzającego i czy jego oświadczenie jest przygotowane,
• czy w treści oświadczenia nie ma błędów w numerach działek, adresach ani sygnaturach decyzji,
• czy data podpisu mieści się w terminie przewidzianym na złożenie załączników.

Jak oświadczenie projektanta łączy się z innymi dokumentami budowlanymi?

Oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu technicznego nie występuje w próżni. Funkcjonuje w towarzystwie wielu innych formularzy, takich jak PB‑12, PB‑16, PB‑17, oświadczenia inwestora, kierownika budowy oraz informacje geodety. Każdy z tych dokumentów dotyczy innego etapu inwestycji, ale razem tworzą spójny obraz przebiegu procesu budowlanego – od uzyskania pozwolenia do zakończenia robót i użytkowania obiektu.

Na etapie zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie pojawiają się kolejne oświadczenia. Kierownik budowy potwierdza zgodność wykonania obiektu z projektem i przepisami, inwestor składa oświadczenie o dokonaniu pomiarów powierzchni użytkowej budynku i lokali (na przykład dla domów do 70 m²), a geodeta przedstawia informację o zgodności inwentaryzacji z projektem zagospodarowania działki. Dla obiektów wymagających uzgodnień sanitarnych i przeciwpożarowych potrzebne są także dokumenty dotyczące PIS i PSP.

Aby lepiej uporządkować te powiązania, można zestawić najczęściej spotykane formularze w prostej tabeli:

Jak widać, projektant, kierownik budowy, inwestor i geodeta składają różne oświadczenia w zależności od tego, na jakim etapie znajduje się inwestycja. Projektant pojawia się przede wszystkim przy starcie robót, gdy organ musi mieć pewność, że dokumentacja techniczna jest kompletna i zgodna z przepisami. Kierownik budowy przejmuje odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie obiektu w terenie, a inwestor spina cały proces, dostarczając oświadczenia i dane wymagane przy zakończeniu budowy oraz przed użytkowaniem.

Dzięki temu, że każde oświadczenie ma jasno określony wzór i miejsce w procesie, urzędy mogą sprawniej oceniać kompletność dokumentów. Z punktu widzenia projektanta dobrze przygotowane oświadczenie o sporządzeniu projektu technicznego to nie tylko wymóg formalny, lecz także wyraźny dowód rzetelnie wykonanej pracy przy konkretnej inwestycji.