Na komin wybierz cegłę pełną albo pełną cegłę klinkierową. Cegła dziurawka nie nadaje się do żadnej części komina – ani wewnątrz budynku, ani ponad połacią dachu. Jej puste komory ułatwiają wnikanie wody, a późniejsze zamarzanie może prowadzić do pękania cegieł, spoin i całej konstrukcji. Oszczędność na materiale często kończy się kosztowną rozbiórką oraz naprawą.
Cegła na komin – pełna czy dziurawka?
Odpowiedź jest jednoznaczna: do murowania komina stosuje się cegłę pełną, a jako trwalszą, choć droższą alternatywę – pełną cegłę klinkierową. Cegła pełna ma zwartą strukturę, wysoką wytrzymałość i dobrze znosi kontakt z wilgocią oraz zmienne temperatury.
Cegła dziurawka jest przeznaczona do lżejszych zastosowań, takich jak ścianki działowe. Z zewnątrz może wyglądać niemal identycznie jak cegła pełna, ale jej otwory przelotowe zmieniają sposób, w jaki materiał reaguje na deszcz, wiatr i mróz. Nie należy stosować jej nawet wyłącznie w nad dachowej części komina.
Dlaczego dziurawka zawodzi w kominie?
Komin jest wystawiony na działanie opadów i silnego wiatru. Woda może być wciskana w otwory cegły dziurawki, a następnie przemieszczać się w dół konstrukcji. Zawilgoceniu może ulec nie tylko sam mur, lecz także izolacja cieplna, pokrycie dachowe i tynk we wnętrzu budynku.
Problem nasila się podczas cykli zamarzania i odmarzania. Woda zwiększa objętość po zamarznięciu, przez co wywołuje naprężenia w materiale. Z czasem mogą pojawić się pęknięcia cegieł i spoin, zacieki oraz utrata szczelności. Cegła pełna nie ma pustych kanałów, w których mogłaby gromadzić się woda, dlatego lepiej zabezpiecza komin przed tym mechanizmem.
| Cecha | Cegła pełna | Cegła dziurawka |
|---|---|---|
| Nasiąkanie i wilgoć | Zwarta struktura ogranicza przenikanie wody | Puste komory ułatwiają wnikanie i przemieszczanie się wody |
| Wytrzymałość | Przenosi większe obciążenia i nadaje się do elementów konstrukcyjnych | Ma mniejszą wytrzymałość, dlatego stosuje się ją głównie w lekkich ściankach |
| Zastosowanie w kominie | Tak, pod warunkiem użycia wyrobu przeznaczonego do tego zastosowania | Nie, zarówno w części wewnętrznej, jak i ponad dachem |
| Odporność na warunki atmosferyczne | Dobrze znosi deszcz, mróz i zmiany temperatur, jeśli ma właściwe parametry | Jest narażona na zawilgocenie i uszkodzenia mrozowe |
Jakie są skutki użycia dziurawki?
Użycie dziurawki w kominie jest błędem materiałowym, którego nie naprawi samo staranne murowanie. Nawet dokładne wykonanie spoin nie eliminuje pustych przestrzeni wewnątrz cegły ani ryzyka penetracji wody pod wpływem wiatru.
Najczęstsze konsekwencje zastosowania niewłaściwego materiału to:
- Woda może przedostać się pod pokrycie dachowe i zawilgocić izolację.
- Zamarzająca wilgoć może powodować pękanie cegieł oraz spoin.
- Zacieki mogą pojawić się na ścianach, tynkach i suficie w pobliżu komina.
- Zawilgocenie może doprowadzić do odpadania farby i pogorszenia stanu ścian nośnych.
- Naprawa może wymagać rozebrania uszkodzonej części albo całego komina.
Nie należy więc stosować cegły dziurawki jako tańszej warstwy wewnętrznej, a cegły pełnej tylko na odcinku wystającym ponad dach. Cały murowany komin powinien być wykonany z materiału o właściwej wytrzymałości, szczelności i odporności na warunki zewnętrzne.
Cegła pełna czy klinkierowa?
Najczęściej wybiera się dobrej jakości cegłę pełną, ponieważ zapewnia trwałość przy niższym koszcie niż klinkier. Jej typowe wymiary to 12 × 25 × 6,5 cm, ale przed zakupem trzeba sprawdzić parametry konkretnego wyrobu i jego przeznaczenie.
Pełna cegła klinkierowa ma wysoką odporność na wilgoć, mróz i wahania temperatur. Może być użyta na całej długości komina albo jako estetyczne wykończenie jego części zewnętrznej. Jest jednak droższa i zwykle wymaga zastosowania zaprawy przeznaczonej do klinkieru. W obu przypadkach decydujące słowo brzmi „pełna” – klinkierowa cegła z otworami również nie jest właściwym wyborem do komina.
Jak sprawdzić jakość cegły pełnej?
Przed zakupem nie wystarczy ocenić koloru cegły. Trzeba sprawdzić, czy materiał jest rzeczywiście pełny, równy i przeznaczony do pracy w warunkach kominowych. Pomocne są proste oględziny oraz dokumentacja producenta.
Przed wyborem partii materiału sprawdź:
- Budowę cegły – upewnij się, że nie ma otworów przelotowych ani pustych komór.
- Powierzchnię – powinna być możliwie gładka, bez głębokich pęknięć i uszkodzeń.
- Barwę – jednolity kolor może świadczyć o równomiernym wypaleniu, choć nie zastępuje oceny parametrów technicznych.
- Dźwięk – po lekkim uderzeniu metalowym przedmiotem lub młotkiem murarskim dobra, prawidłowo wypalona cegła powinna wydać czysty, metaliczny odgłos.
- Klasę wytrzymałości i nasiąkliwość – te dane powinny wynikać z oznaczeń oraz dokumentacji wyrobu.
Trzeba też uważać na cegły o niepewnym składzie, szczególnie wyroby wapienne z niepożądanymi domieszkami. W razie wątpliwości co do klasy wytrzymałości, nasiąkliwości lub przeznaczenia materiału decyzję powinien potwierdzić fachowiec albo projektant komina.
W praktyce wybór jest prosty: cegła pełna lub pełny klinkier, nigdy dziurawka. Wyższa cena właściwego materiału jest niewielka w porównaniu z kosztami usuwania przecieków, zawilgocenia i pęknięć konstrukcji.
